Barış Bildirisi’nin 10. yılı | İhraç edilen akademisyen ve DEM Partili Çelenk: Barış imzacısı olmaktan onur duydum, onur duyacağım

Ankara’da Barış Bildirisi’nin 10. yılı hasebiyle yapılan basın açıklamasında, ihraç edilen akademisyen Can Irmak Özinanır, Barış Akademisyenlerine “düşman hukuku” uygulandığını belirterek barış talebinde ısrar eden akademisyenlerin yanında olduklarını belirtti. İhraç edilen akademisyen ve DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Sevilay Çelenk ise “Barış imzacısı olmaktan onur duydum, onur duyacağım” diye konuştu.

Eğitim-Sen Ankara 5 No’lu Üniversiteler Şubesi, Barış Bildirisi’nin 10’uncu yılında basın açıklaması yaptı. Şube binasında gerçekleştirilen basın açıklamasını, “Barış Bildirisi” nedeniyle ihraç edilen akademisyenlerden Can Irmak Özinanır okudu.

10 yıllık mühlet zarfında hayatını yitiren “Barış Akademisyenlerini” hürmet ve hasretle andıklarını belirten Özinanır, şöyle konuştu:

“Barış Bildirisi’nin imzalanmasının üzerinden 10 yıl geçti. Kamusal sorumlulukları gereği şiddetin durmasını ve barış müzakerelerine tekrar dönülmesini talep eden 2 bin 212 Barış Akademisyeni, disiplin cezaları, gözaltılar, tutuklamalar, vazifeden uzaklaştırmalar, ihraçlar, mukavelelerin yenilenmemesi, mukavele fesihleri, doçentlik müracaatlarının dondurulması, pasaport tahdidi üzere sayısız cezalandırma tekniğine maruz bırakıldı. Bu süreçte hukukun en temel unsurları dahi görmezden gelindi. 10 yılda yaşananlar gösteriyor ki Barış Akademisyenlerine ‘düşman hukuku’ uygulanmaktadır.

2016 yılındaki darbe teşebbüsünü bitmeyen bir OHAL’in olduğu yeni bir rejimin inşası için fırsata çeviren AKP iktidarı, işe üniversitelerdeki eleştirel kanıyı ortadan kaldırmakla başlamış, üniversiteler tarihinin en büyük tasfiye sürecine imza atmıştır. 406 akademisyen OHAL KHK’leri ile ihraç edilmiş, vakıf üniversitelerindeki öteki uygulamalarla toplamda 549 akademisyen öğrencilerinden koparılmıştır. Bildiriye imza atan 822 akademisyen ceza davaları ile karşı karşıya kalmış, akademisyenlere birbirinden farklı mahpus cezaları verilmiştir. 2019 yılında AYM, Bildiri’nin ‘ifade özgürlüğü’ kapsamında olduğuna hükmetmiş, ceza davaları düşmüş lakin akademisyenler misyonuna dönememiştir.

“Bütün bu hukuksuzluklara karşın barış talebinde ısrar ederek…”

OHAL rejiminde hukuka erişimi engellemek emeliyle kurulduğu bariz olan OHAL İnceleme Komitesi, kendisine verilen misyonu eksiksiz yerine getirmiş, yaklaşık 5 yıl beklettikten sonra ihraç akademisyenlerin müracaatlarını reddetmiştir. Böylelikle akademisyenlerin iç hukuktaki dava süreçleri başlamıştır. Birebir metne imza atan akademisyenler, Yönetim Mahkemeleri, İstinaf Mahkemeleri ve Danıştay nezdinde de türlü hukuksuzluklarla karşılaşmış, müsabakaya da devam etmektedir. Kimi yönetim mahkemeleri kendilerine gelen belgelerde akademisyenlerin büyük çoğunluğunu vazifeye iade ederken, kimileri önlerine gelen belgelerin tamamını reddetmiştir. Benzeri tavrı İstinaf Mahkemeleri de göstermiş, misyona iade edilen akademisyenlerin bir kısmı tekrar üniversitelerinden koparılmıştır. Danıştay sürecinde de benzeri aksilikler yaşanmaktadır.

Özetle, kamuoyunda oluşan algının tersine ihraç edilen Barış Akademisyenlerinin yarısından fazlası şimdi vazifesine dönememiştir. Misyona iade olan hocalarımızın da sırf beşinin kararı katılaşmıştır. Vazifelerine iade edilen öteki hocalarımızın misyonlarına devam edip etmeyeceği yargının keyfi uygulamalarına bırakılmıştır. O denli ki Barış Bildirisi’nin yayımlanmasından uzun yıllar evvel beraat edilen bir dava ya da bildiri yayımlandıktan yıllar sonra yapılan toplumsal medya paylaşımları, sendikal faaliyetler vs. üzere imza ile hiç bir ilgisi bulunmayan münasebetler, ret münasebeti olarak sunulmakta, hatta birtakım İstinaf Mahkemeleri, Anayasa Mahkemesi ve Danıştay kararlarına direnerek hocalarımızın vazifeye dönmelerini engellemektedir. Bütün bu hukuksuzluklara karşın barış talebinde ısrar ederek gayret etmeye devam eden hocalarımızın yanında olduğumuzu bir kez daha ilan ediyoruz.”

“Biz o tarihte bu suça ortak olmadık”

İhraç edilen akademisyen ve aynı zamanda DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Sevilay Çelenk, “‘Bu Suça Ortak Olmayacağız’ bildirisi 10 yılını, ihraçlarımız ise 9 yılını doldurdu” dedi. KHK ile ihraç edildiklerini hatırlatan Çelenk, sürecin bu kadar uzun süreceğini öngöremediklerini belirterek, hiçbir akademisyenin bu durumun yıllarca süreceğini düşünmediğini; 1-2 yıl içinde vazifelerine döneceklerini beklediklerini fakat bunun gerçekleşmediğini, ortadan çok uzun bir vakit geçtiğini ve bu durumun bu türlü olmaması gerektiğini söz etti. DEM Partili Çelenk, şöyle konuştu:

“Ama burada da herhalde ‘en az neden bu türlü oldu?’ sorusunun muhatabı Barış Akademisyenleridir. Zira vakit zaman güya orada yapılması gereken bir şey gereğince yapılmadı üzere bir tartışma da oluyor. Bu tartışma her vakit yararlıdır, her vakit olsun; ancak dediğim üzere, bu en az hisse herhalde bizdedir. Zira kesintisiz bir gayret yürütüldü. Ben bu çabanın gereğince toplumsal bir uğraş olduğunu da düşünmüyorum. Bu türlü biraz kitabın ortasından başladım ancak şunu da söyleyeyim: Biz o tarihte bu suça ortak olmadık. Kesintisiz olarak o günden bugüne bu nitelikli kabahatlerin hiçbirine ortak olmadık. Toplum hayatında verilen her çabanın yanında olduk.

Barış imzacıları, bütün o ihraç periyodumuzun kuvvetli şartlarına karşın, o gün çabucak sonraki günlerde bir ortaya geldiler, açıklama yaptılar. Yaprak kımıldamıyordu o periyot. Bunu her keresinde hatırlatmak istiyorum. Başarısız bir darbe teşebbüsünün sonrasındaydık; yaprak kımıldamıyordu, çıt çıkmıyordu. Her şeyi göze alarak o itirazı yükselttiler. Elbette her vakit daha güçlü uğraşlar olabilir, o farklı bir şey. Lakin bunun kesintisiz olduğunu, üniversite dışındaki bir toplum hayatına sorumlulukla, o birinci çıkış noktasındaki sorumlulukla da her kezinde buluştuğunu söylemek isterim. Hayatları çok sıkıntı oldu arkadaşlarımızın. Özellikle genç takımların devam etmesi çok güç oldu ve daima devam etmenin yollarını aradılar. Üniversitede, akademide, bilgi üretimi alanında kalmakta inat ettiler.

Üniversite, akademik özgürlükler konusunda da bilimsel özerklik konusunda da hiçbir vakit ülkü bir yer değildi. Daima uğraş etmek gerekiyordu. Biz içerideyken de zati içeride uğraş etmeyenin bu türlü bir şeyin modülü olması kolay değil. Devlet şiddeti karşısında tereddütsüz, amasız fakatsız kelam almak kolay değildi. Bu, içeride de bir uğraş geleneğinden gelen insanların yapacağı bir işti ve o denli yapıldı. Ben hakikaten burada, kendimi dışarıda tutarak, Barış imzacılarına; o periyottan bugüne onların gerisinde daima duran Eğitim-Sen Üniversiteler Şubesi’ne değinmek istiyorum. Vakit zaman şikayet edilir, şu olur bu olur ancak nitekim sendikamız olmasaydı hiç kolay olmazdı.

Bunu bilhassa, çok teminatsız bir biçimde; sıhhat teminatı de olmayan, her tıp teminattan mahrum biçimde, emeklilik hakları da olmayan genç arkadaşlarımızın da bu türlü düşündüğünü bilerek söylüyorum. Natürel ki dayanışma her vakit daha güçlü olabilir fakat günün şartlarında o da elinden gelenin en güzelini yaptı. Lakin şunu hatırlamak gerekiyor: Bu tasfiye, ‘Bu suça ortak olmayacağız’ dediğimiz periyodun şartlarında gerçekleşti. Bir barış isteğinin sözüydü. Cemaat yapılanmasının hakim olduğu kolluk gücünün uyguladığı o denetimsiz, ceberut şiddet karşısında bir şiddeti durdurma davetiydi. Bir barış davetiydi.

Yeni bir barış süreci olarak isimlendirmeyi tercih ettiğimiz bu yeni süreçte, Barış imzacılarını nasıl o müzakerenin asli hususlarından biri yapabiliriz, birlikte değerlendirdik. Lakin görüyorsunuz, Halep’te yaşananlarla birlikte tekrar her şeyin sorunsallaştığı bir etaba geldik. Fakat burada da yine, sizlerle birlikte bundan sonrasını da herhalde konuşacağız ve çabayı sürdüreceğiz. Barış imzacısı olmaktan onur duydum, onur duyacağım.”