Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin düzenlediği “Gazetecilikte İşsizlik Krizi” toplantısında konuşan işsiz gazeteciler, kayyım siyasetleri, işveren baskısı ve güvencesizliğin mesleği tasfiye noktasına getirdiğini vurguladı. Gazeteciler, “Sorun ekonomik değil, şuurlu bir susturma politikası” dedi.
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü kapsamında düzenlediği “Gazetecilikte İşsizlik Krizi” başlıklı toplantıda, işsiz gazeteciler yaşadıkları hak ihlallerini ve medya alanındaki yapısal dönüşümü anlattı. Toplantıda öne çıkan başlıklar kayyım uygulamaları, Basın İş Yasası’nın fiilen devre dışı bırakılması ve patronaj sistemi oldu.
Toplantının açılışında konuşan cemiyet temsilcileri, gazeteciliğin bir ticari faaliyet değil, kamusal bir hizmet olduğunu vurgulayarak, “Bugüne kadar simitle ve umutla yaşadık, hürriyetimiz için uğraş etmeye devam edeceğiz” iletisi verdi.
Toplantının moderatörlüğünü TGC Genel Sekreteri Sibel Güneş üstlendi. Programda; gazeteciler Bülent Biricik, Mustafa Aşcıoğlu, Zeynel Lüle, Uğur Güç ile TGC Hukuk Danışmanı Gökhan Küçük, basın ve kanıyı tabir özgürlüğü alanındaki gerilemeyi, yüksek işsizlik oranları ve mesleksel güvencesizlik bağlamında kıymetlendirdi.
Basın İş Yasası’nın sağladığı garantilerin uygulamada tesirinin azaldığına dikkati çeken TGC Genel Sekreteri Sibel Güneş şöyle konuştu:
“Aradan geçen 65 yıllık süreçte, bu yasal kazanımların kıymetli ölçüde gerilediği; Basın İş Yasası’nın sağladığı garantilerin uygulamada etkisizleştirildiği görülmektedir. Sendikalaşma hakkının fiilen kullanılamaz hale gelmesi, taşeron ve garantisiz çalışmanın yaygınlaşması, toplu işten çıkarmaların olağanlaşması basın işçilerinin çalışma şartlarını ağırlaştırmıştır. Son yıllarda binlerce gazetecinin işsiz kalması, kesimin yapısal problemlerinin derinleştiğini açıkça ortaya koymaktadır. 20 işkolu içinde ‘Basın, Yayın ve Gazetecilik’ yüzde 13,13 örgütlülük oranı ile sendikalaşmanın en düşük olduğu iş kollarından biridir. Resmi bilgilere nazaran 2023 yılında da gazetecilik mezunları yüzde 12,7 ile en yüksek işsizliğe maruz kalan üçüncü kümedir. Son yıllarda medya kuruluşlarına kayyım atanması uygulamaları, basın özgürlüğü ve medya bağımsızlığı açısından önemli tasalara yol açmaktadır. Medya organlarının idarelerine idari ya da yargısal yollarla müdahale edilmesi; yayın siyasetlerinin değiştirilmesi, editoryal bağımsızlığın ortadan kaldırılması ve gazetecilerin iş teminatının zayıflatılması sonucunu doğurmaktadır. Kayyım uygulamaları, basının kamusal kontrol fonksiyonunu sekteye uğratmakta; çoğulculuğu ve çok sesliliği zayıflatmaktadır. Kayyım atanan medya kuruluşlarında yüzlerce gazeteci işten çıkarılmıştır. Demokratik hukuk devletlerinde temel olan, medya kuruluşlarının ekonomik ve yönetimsel meselelerinin basın özgürlüğünü ihlal etmeyecek, ölçülü ve şeffaf tekniklerle ele alınmasıdır. Aksi uygulamalar, oto sansürün yaygınlaşmasına ve toplumun tek taraflı bilgiyle karşı karşıya kalmasına neden olmaktadır.”
“TMSF fiilen en büyük medya patronu”
Flash TV’de kayyum atanmasının akabinde işsiz kalan kıdemli gazeteci Bülent Biricik, yaşananların süreksiz değil, kalıcı bir tasfiye süreci olduğunu söyledi. Biricik, “Bize ‘devlet arkanızda’ denildi ancak kısa müddette yüzlerce kişi işten çıkarıldı. 140 kişi bir gecede kapının önüne kondu. Akabinde 100 kişi geri çağrıldı, 40 kişi dışarıda bırakıldı. Bu keyfiyetin tüzel hiçbir karşılığı yok.” dedi.
Kayyum sürecinde gazetecilerin hak aramaktan korktuğunu vurgulayan Biricik, “Dava açarsak bir daha iş bulamayacağımız söyleniyor. 140 bireyden yalnızca 4-5 kişi dava açabildi. Zira TMSF artık fiilen Türkiye’nin en büyük medya işvereni.” tabirlerini kullandı.
“Bu bir ekonomik kriz değil, tasfiye”
Gazeteci Zeynel Lüle ise yaşananların ekonomik münasebetlerle açıklanamayacağını belirterek, “Bu bir kriz değil, şuurlu bir tasfiye. Muhalif olanlar işsiz bırakılıyor, susturuluyor. Tele1’de canlı yayına müdahale edildi, ana haber durduruldu. Bu gazeteciliğe açık bir taarruzdur.” diye konuştu.
Lüle, kayyumların verdikleri sözleri tutmadığını tabir ederek, “Tazminatlarımız ödenmedi fakat kanallar yayın yapmaya devam etti. Kara listeler var; resmî değil fakat herkes biliyor. Bir habere imza atmanız işsiz kalmanız için kâfi.” dedi.
“Gençler gazetecilik yapmak istemiyor”
34 yıllık gazeteci ve tıpkı vakitte akademisyen olduğunu belirten Mustafa Aşçıoğlu, gazeteciliğin sadece bugünün değil, geleceğin de mesleği olmaktan çıkarıldığını söyledi. İrtibat fakültelerinde ders verdiğini belirten Aşçıoğlu, “70 kişilik sınıfta gazeteci olmak isteyen 3-5 öğrenci ya var ya yok. Yılda binlerce mezun veriliyor ancak çalışabilecekleri bir medya yok.” dedi.
Asgari fiyat, güvencesizlik ve liyakatsiz yöneticilerin mesleği çökerttiğini savunan Aşçıoğlu, “Gazetecilik ahlakını savunmak işsizlik sebebi hâline geldi.” tabirlerini kullandı.
“Basın İş Yasası fiilen yok sayılıyor”
Gazeteci Uğur Güç de Basın İş Yasası’nın getirdiği hakların uygulanmadığını vurgulayarak, “Kıdem, müsaade, fazla mesai üzere haklar fiilen yok sayılıyor. Medyaya giren yeni işverenlerin birçoğu hakkında kara para ve yasa dışı faaliyet tezleri var. El değiştiren her medya kuruluşunun bedelini gazeteciler ödüyor.” dedi. (ANKA)
Kaynak: T24
Bir yanıt bırakın